Monday morning quarterback

 

 

RGB Free, by mzacha

Toen ik in de tweede week van maart weer eens mijn huis verliet om naar de boekwinkel te slenteren om een boekenweekgeschenk te scoren, kwam ik van een koude kermis thuis. De boekwinkel was dicht en er bleek ook helemaal geen boekenweek te zijn, vanwege een virus dat rond schijnt te waren.

  

  Ik ben thuis meteen gaan googelen en er blijkt dus inderdaad iets aan de hand te zijn, het fijne weet ik er nog niet vanaf maar het heeft iets te maken met Chinezen, vleermuizen en Maurice de Hond, dus dat kan alles bij elkaar maar weinig goeds betekenen. 

  Gelukkig had ik nog een stel boekenweekgeschenken van vorige edities in mijn kast staan die ik nog niet gelezen had. Een zeer korte recensie van deze drie geschenken zou, in chronologisch aflopende volgorde, als volgt luiden: 'Goed, Slecht, Wanstaltig.'

  

De wat langere recensies gaan ongeveer zo:

Leon & Juliette - Annejet van der Zijl (2020)

Ik had nog nooit wat van Van der Zijl gelezen, ik dacht dat ze iets over koningin Juliana had geschreven, maar ik bleek een paar dingen door elkaar te halen. Van der Zijl heeft 'De Amerikaanse Prinses' geschreven, wat helemaal niet over Juliana gaat. Jolande Withuis heeft een boek over Juliana geschreven, maar daar gaat deze recensie niet over dus dat doet er verder niet zoveel toe.

  In ieder geval vond ik 'Leon & Juliette' alleronderhoudendst. Het is literaire non-fictie, het gaat over een liefde tussen een blanke man en een zwarte vrouw in racistisch Amerika in de 19e eeuw. Van der Zijl laat de historische feiten voor zichzelf spreken en dat werkt prima. Amerika komt tot leven, de slavernij komt tot leven, Nederland komt nog even voorbij en al met al vlieg je door het boekje heen.

Jas van belofte - Jan Siebelink (2019)

Van Siebelink had ik wel al het een en ander gelezen en dat maakte het er niet beter op. Zo wist ik dat Siebelink een bestseller op zijn naam heeft met 'Knielen op een bed violen' en dat hij jarenlang als leraar Frans heeft gewerkt op een middelbare school. En dan schrijft hij vervolgens een boekenweekgeschenk over een leraar Frans die worstelt met het schrijven van zijn grote roman. Andere personages benadrukken steeds hoe groot die roman wel niet is en hoe belangrijk het is dat het ding afkomt. Zo zegt een bevriende schrijver:

 Als je dit in een boek krijgt, ik weet niet wat er dan gaat gebeuren. 

 

 Ook blijkt de leraar Frans een fantastische leraar Frans te zijn:

 

'Wat jij voor je leerlingen overhebt, dat doet geen collega,' merkte Lisette op.

 

Tussen de bedrijven door gaat de getalenteerde schrijver nog met een mooi leerlinge naar Parijs. En als die roman dan eindelijk af is en de schrijver zijn laatste adem uitblaast, komt er op de laatste pagina een verpleegster opdraven die zegt: 

 

'Ik heb zijn roman gelezen. Dat heeft veel met me gedaan.'

  

En dat terwijl er wel fraaie individuele scènes in het boek zitten, dat Siebelink kan schrijven staat buiten kijf. De sfeer in een Amsterdams schrijverscafé wordt mooi neergezet en zo zijn er wel meer mooie en treffende beelden, maar tegen al die niet-ironische zelfverheerlijking valt gewoon niet op te schrijven.

 

Gezien de feiten - Griet op de Beeck (2018)

Bij Griet op de Beeck gebeurt min of meer het tegenovergestelde. 'Gezien de feiten' heeft best een aardige plot, maar goeie genade wat is het slecht geschreven. Ik had nog nooit wat van Op de Beeck gelezen en ik zal in de toekomst met een een boog van minstens anderhalve meter om haar boeken heen gaan lopen. 'Gezien de feiten' gaat over Olivia, die stiekem heel blij is dat haar man is overleden. Nu kan ze fijn naar Afrika om daar les te geven aan kansarme kinderen. Ze raakt verslingerd aan een Afrikaan (uit welk land precies komen we nooit te weten) en daar wordt haar dochter weer niet zo vrolijk van.

  

  Er komt geen enkel personage in het boek voor dat geen gierend cliché is. De overleden man van Olivia is de typische bekrompen en kleingeestige witman. De Afrikaanse liefde is de typische warmbloedige en vrije Afrikaan. De dochter is de typische neurotische westerling die 'echt niet racistisch' is.

  Het verder niet gespecificeerde Afrikaanse land wordt met de meest basale pennenstreken neergezet. Olivia hobbelt een beetje achter haar Afrikaan aan en heeft vooral heel veel toiletproblemen. Halverwege het boekje kon het me echt niet meer schelen hoe het verder zou gaan met deze bevrijde weduwe, misschien zou het nog het beste zijn als ze een relatie begon met Arthur Siebrandi uit 'Jas van Belofte,' dan kunnen die twee de hele dag aan elkaar vertellen hoe getalenteerd en miskend ze wel niet zijn en kan de warmbloedige Afrikaan met zijn magic hands ook weer verder met zijn leven. 

Sportief

RGB Free, by littleman

In het voetbal wordt soms een fair-play prijs uitgereikt aan de ploeg die in een competitie de minste overtredingen heeft begaan. Een mooie traditie, die misschien uitgebreid kan worden tot een prijs voor het sportiefste interview na de wedstrijd. 

  Het interview na Ajax-PSV tussen PSV-speler Mohamed Ihattaren en ESPN-reporter Milan van Dongen kan hierbij een inspiratie vormen. Toen Milan woensdag de microfoon onder de neus van Ihattaren duwde, stond deze net het muurtje achter hem te bekloppen.

 

  'Je hebt verloren Mo, ben je teleurgesteld?'

  'Nee man, ik sta deze muur te bewonderen. Wat een metselwerk. Dat kun je wel aan die Amsterdammers overlaten zeg, zo'n dragende muur. Topwerk.'

  'Wat ging er mis op het veld, Mo?'

  'Ajax was fantastisch. Wat een lekkere spelers hebben die. Zag je die steekpass van Klaassen? Dan sta je wel echt te genieten.'

  'Wat was het plan van PSV?'

  'Ik kom hier gewoon om lekker te voetballen. Zoals Ajax weetjewel. Gewoon lekker die bal laten rondgaan.'

  'Je lijkt weer wat beter in je vel te zitten?'

  'Ja man, zodra die spelersbus de grote rivieren oversteekt kan ik weer vrijuit ademhalen. En dan mag je ook nog hier in de Johan Cruijff Arena voetballen. Wat een prachtig stadion.'

  'Hoe staat het met je contract Mo, ga je nog bijtekenen?'

  'Sorry man, volgens mij zie ik daar Sjaak Swart lopen! Die handtekening moet ik echt scoren. Spreek je later!'

Stream of consciousness

 

Een lunet is een klein vestingwerk in de vorm 

van een halve maan ('lune').

Foto: Wikipedia

In Vught werden er in de 19e eeuw acht gebouwd op bevel van Willem II en drie staan er nog intact op de Vughtse hei. Ze geven hun naam aan de Lunettenlaan, wat zo ongeveer de meest intense laan van Nederland moet zijn.

  Als je van het begin van de Lunettenlaan naar het einde wandelt, loop je langs de restanten van een stuk of vier oorlogen.

  Om te beginnen kom je dus langs die lunetten van Willem II, die bang was dat de Belgen vanuit het Zuiden zouden oprukken nadat ze zich in 1844 onafhankelijk hadden verklaard. Op de tweede lunet ligt bovendien de fusilladeplaats van Kamp Vught, waar in de Tweede Wereldoorlog 329 mannen zijn doodgeschoten door Nederlandse SS'ers.

  Heb je de lunetten en de fusilladeplaats aan je rechterhand, dan heb je de enig overgebleven authentieke barak van kamp Vught aan je linkerhand. Vlak naast deze barak staat woonoord Lunetten. Hier wonen nog steeds nakomelingen van Molukkers die voor het Nederlandse koloniale leger hebben gevochten. Ook ligt aan de Lunettenlaan de Brederokazerne, waar je vandaag de dag opgeleid kan worden voor de Nederlandse genietroepen.

  

  Heb je je met veel moeite eindelijk langs al die oorlog geworsteld, dan kom je aan het einde van de Lunttenlaan bij de ingang van de Penitentiaire Inrichting Vught. En dat terwijl die Lunettenlaan zo gezellig begint, namelijk bij de IJzeren Man, een recreatieplas waar half Vught in de zomer lekker in het water ligt te badderen en waar ik in een grijs verleden zelfs weleens geschaatst heb ooit een keer met school, jongens met fietsen op het ijs, Joep ging op zijn bek, lachen, hé een militair, brede gast, rondjes lopen, moet ik ook weer eens doen, Captain America was toch wel een vette film, Molukkers op de fiets, jongens, moeten die niet naar school, nee lockdown, corona, barak 1b, lijkt wel een vakantiehuisje, zo onschuldig, alsof het een uitje is, de fusilladeplaats, stel dat je die wandeling maakt, van het kamp naar die plek op het lunet, je weet dat je gaat sterven, je laatste tien minuten en op de hei is het zo mooi en de vogels fluiten en je ziet dit alles voor de laatste keer hoe kan je dat mensen aandoen om ze zo naar hun dood te laten lopen en je weet dat het gaat gebeuren maar je kan je er niks bij voorstellen sommige van die jongens waren net twintig en hoe ouder je wordt hoe korter geleden het lijkt en eigenlijk moet je dus dankbaar zijn voor elke dag die je hebt maar zo werkt het niet je leeft niet in dat besef dat je elk moment kan worden neergeschoten dat is ook onhoudbaar Kamp Vught is gesloten veel auto's voor de gevangenis zat de Hakkelaar hier niet wat deed die ook alweer iets met wiet rookten we dat niet op het ijs toen op de IJzeren Man toen Joep op zijn bek toen we een tussenuur hadden toen

Valletje

RGB free, by mimwicket

Sinds ik The Queen's Gambit op Netflix heb gezien heb ik nog maar één ambitie in het leven: tegenstanders vermorzelen op het schaakbord. 

  Mijn inspiratie is hierbij vooral het personage Benny Watts, een schaker die in de serie rondloopt in cowboykleren en een schaakreissetje uit zijn holster trekt als hij in hotellounges wordt uitgedaagd door naïeve tegenstanders. 

  De acteur die hem speelt slaagt erin om schaken er cool uit te laten zien, wat op zichzelf al een Emmy verdient. De hoofdrolspeelster (Anya Taylor-Joy) is ook erg goed en de serie is prachtig gefilmd en erg vermakelijk, ook als je niet van schaken houdt.

  Omdat er een virus schijnt te heersen moet ik nog even wachten totdat ik in zwarte kleren in de hotellounge van Van der Valk kan gaan zitten en daarom heb ik maar een account aangemaakt bij een online schaakclub. 

  Hieronder een kort potje voor de liefhebbers, waarbij er iemand geweldig in een valletje trapt, toch wel het mooiste van die hele schakerij.

 

Alfa

RGB Free, by Lusi

Op de afdeling neurochirurgie was voor co-assistenten een piepklein kamertje beschikbaar. Het was waarschijnlijk een bezemhok waar ze op een gegeven moment de bezems uit hadden verwijderd, toen er co-assistenten over de afdeling begonnen te zwerven. In het hokje bestudeerde ik met stijgende interesse de status van de patiënt die ik zojuist onderzocht had. 

 Hij stond op het programma om aan een hersentumor te worden geopereerd en voor de operatie was het de taak van de co-assistent om de patiënt nog eens helemaal na te kijken. Bij de neurologie betekent dat hameren, kloppen, prikken, trekken en duwen aan spieren en pezen en je bevindingen vervolgens allemaal netjes noteren.
  Tijdens de anamnese had de patiënt al het een en ander over zijn voorgeschiedenis verteld, maar in de status kwam het verhaal pas echt tot leven. Persoonlijkheidsveranderingen, creatieve uitbarstingen, bizar gedrag met slapstickachtige situaties tot gevolg. Dat we als mens vooral  heel veel brein zijn, wordt je bij de neurochirurgie op fascinerende wijze duidelijk. In dat kleine hokje, terwijl aan de andere kant van de muur secretaresses ritmisch operatieverslagen zaten uit te tikken,  had ik het gevoel hele grote filosofische inzichten op te  doen.

  Een paar uur later mocht ik deze patiënt bij de overdracht presenteren. Enthousiast begon ik te vertellen over wat ik allemaal gelezen had, terwijl het me niet ontging dat de gezichten van de artsen aan de overkant steeds bedenkelijker gingen staan.
  Na vijf minuten had er eentje echt genoeg van.
  ‘Erg interessant allemaal,’ onderbrak hij me met geaffecteerde stem die lichtelijke irritatie verried.
  ‘Maar hier zijn we vooral in één ding erg geïnteresseerd. Waar zit de tumor precies?’
   Godzijdank was dit stukje blijkbaar zo belangrijke informatie me niet helemaal ontgaan.
  ‘Links pariëtaal’, zei ik.
  ‘Heel goed,’ antwoordde de chirurg, 'niets meer aan doen.'

Alberts Bal Masqué

Voordat we het bal betreden
knopen we het masker voor
lopen de entree behoedzaam door
ronden de zuivel met rasse schreden.

Bij de groente ontvlammen lijf en leden
waarbij het jubelende koor
van rinkelende wagenwieltjes het gehoor
herinneren aan een vaag verleden.

Naast de weegschaal staren grote ogen
je boven een masker vurig aan
en blijf je niet onbewogen

als ze langs je schrijdt met haar banaan.
Nadat ze hem sereen heeft afgewogen
blijf je versteend tussen de druiven staan.

De Repelsteeltjesblues (een Dylaneske songtekst)

RGB Free, by Zela

Vers 1

Niemand kon ons gisteren kisten
toen we Repelsteeltjes geheugen wisten.
Een schoenenzaak gerund door zeven biggen
waar Assepoes haar schoen liet liggen.
De junk zocht zijn naald vergeefs in het hooi
zong zielloos onder een indianentooi.
Al Bundy kwam net op tijd binnen
om 'Married with Children' voor te zingen.
Prinses Maxima miste de tweede mis
dook onder in haar vaders gevangenis
waar het tribunaal bijeen was gekomen
om Johan Derksen grapjes te tonen
van een Argentijnse zwabberpiloot
die hem dropte in een roetzwarte moddersloot.

Refrein

Vergeef onze zonden op één
dan breken we het brood in twee.
Rapper Akwasi maakt de heilige drie
tot een eenheid als ik jou niet meer zie.

Vers 2

In Wuhan vliegen zwarte vlerken
tussen de mistig verzakte zerken.
De aarde zucht onder teveel aan stof
jaagt achter vlinders als Nabokov.
Geef me je hand als ik het vraag
ben je te laat dan ben je te traag.
Zoals de Verlosser de ruimte zag
waar de back in moest sprinten
zo zoekt de kat op zijn gevoel
naar de muis tussen de plinten.
Verjaag de muizenissen in je hoofd
met de alcohol die je is beloofd
smeer het op je handen, smeer het in je haar
voor je het weet is de lock-down weer klaar.

Refrein

Vergeef ons onze zonden op vier
dan mogen we snel weer aan het bier.
We lossen de zaak op als De Vijf
en ontsnappen uit ons quarantaine-verblijf


Vers 3

Aristoteles ging als een beest tekeer
midden in zijn argumentatieleer.
Hij liet Plato zo hard schrikken
dat hij zijn Ideeën naar beneden mikte.
Zijn hond zat steels te grommen
hij noemde hem Pluto wat kon het hem bommen.
Alles was om de Geest begonnen
het lichaam verworden tot zonde.
Vastgelegd in het alfabet
de Verlosser gaf de laatste zet.
Nu zitten we met de gebakken peren
Al Bundy kan ons nog wat leren
als hij pokert met Socrates
geeft hij Maxima en Johan les
in stoïcijnse overtuiging
Zlatan maakt voor niemand een buiging.

Refrein

Vergeef ons onze zonden op zes
bijna al je pionnen zijn binnen.
'Mens erger je niet' is de les
dan gaan we het potje wel winnen.