donderdag 28 november 2019

Darwinisme (4)

RGB Free, by vierdrie
Het boze meisje verdween van de tv, zo rond de tijd dat het weer omsloeg en het eindelijk begon te regenen, wekenlang zelfs, alsof het kind de opwarming niet alleen beklaagde, maar er ook organisch mee verbonden was. Gelukkig liet ze geen existentiële leegte achter, daar zorgt de samenleving wel voor en zo niet, dan kloppen de media ergens wel een relletje uit.
  Het boze meisje werd naadloos vervangen door boze boeren, de contramelodie in het klimaat-lamento, op tractoren kropen ze de snelwegen op, koppige rood-groene torren die in processie richting provinciehuizen rolden. In Groningen beukten ze een deur open, waar het hele land ook weer een paar dagen zoet mee was.

  Geïnspireerd door de daadkracht van de boze boeren, besloot ik dat het moment aangebroken was om op een vechtsport te gaan. Een man moet zichzelf kunnen verdedigen en bij gebrek aan een glanzende tractor, moeten zijn vuisten zich transformeren tot symbolen van onverzettelijkheid.

  'Je bent welkom voor een introductieles', stond er in de mail van de lokale vechtclub. 'Doe makkelijke kleding aan en neem een flesje drinken mee.'

   Ik maakte mijn fiets vast aan een lantaarnpaal, om me heen schuifelden donkere figuren met sporttassen. Toen ik klaar was met mijn fiets waren die allemaal alweer verdwenen, opgelost in de regen, maar ik had gezien waar ze heen gingen en bereikte een kale deur in een soort loods, ik duwde de deur open, het voelde alsof ik midden in een executie binnen het criminele circuit terecht zou komen, misschien had ik iemand even moeten vertellen waar ik heen ging, maar daar was het nu helaas wat laat voor.
  Ik stapte een helder verlichtte ruimte binnen en het eerste wat ik hoorde was het gejoel van kinderen, een stuk of twintig holde er door elkaar heen, op de banken aan de zijkant zaten verveelde ouders, een gespierde man in trainingspak, type zachtmoedige kooivechter, probeerde het zooitje wat in het gareel te houden.
    Aan de overkant verdween een volwassen man achter een deur, waarschijnlijk de kleedruimte, inderdaad zaten hier een stuk of tien oude mannen in een hok van twee bij twee meter.

  'Het lijkt wel een plaag', mompelde een man van een jaar of zestig. Het was niet duidelijk wat er precies een plaag was geworden. Hij had een band om zijn hoofd en zijn handen waren ingetaped.
  Ook de andere mannen zagen er vrij strijdvaardig uit, toch maakten ze niet echt een gevaarlijke indruk, eerder een kwetsbare indruk, de onbeholpenheid van het menselijk lichaam vooral benadrukt.
 
  'Als je aanvaller wat verder van je weg staat, kun je het beste zo snel mogelijk opstaan en wegrennen', onderwees de trainer een half uurtje later.
 
  Toch werd het natuurlijk wel een beetje knokken, links, rechts, hoog, laag, knie, elleboog, vuist, samen met het uitgestorven kindergejoel en de indringende geur van het gymlokaal drong zich onvermijdelijk het hoofd, schouders, knieën, teen van de kleuterschool op, waar het er trouwens veel competitiever aan toeging, keiharde schoolpleingevechten om het schaarse speelgoed, facties die gedurende het speelkwartier ontstonden en weer uit elkaar vielen, euforische overwinningen en bittere nederlagen, hoeveel mensen stonden hier hun jeugdtrauma's te verwerken, wie wilde met een gerichte hoekstoot alsnog het glanzende stepje bemachtigen dat steeds weer naar het stoerste jongetje van de klas ging?

  'Probeer je te focussen', zei mijn sparringpartner. 'Schop me maar in mijn kruis, ik draag een toque.'
 
  Het voelde toch een beetje als regressie allemaal en terwijl ik een onbekende man in zijn kruis schopte herinnerde ik me ineens hoe die schoolpleingevechten al snel verbale gevechten waren geworden, hoe een grap het stoerste jongetje van de klas kon ontwapenen, de kracht van de lach en de goed getimede spot, scherp als een zwaard, woorden met weerhaakjes die weken konden dooretteren.
  Terug in de regen verdwenen de sporttassen weer in het donker, machteloze vuisten in een wereld die geregeerd wordt door politici met geheugenverlies, spinnende marketingmaestro's en gesponsorde Facebook-content.

zaterdag 2 november 2019

Dicky

RGB Free, by tabaluga13
Jaap Stam is opgestapt als trainer van Feyenoord, een actie waar de verantwoordelijke beleidsbepalers van de Rotterdamse stadionclub nog steeds een beetje verbijsterd over zijn.

  'Jaap Stam is een echte kerel', verklaarden ze beteuterd op de persconferentie. 'Hij slaat 's ochtends voordat hij naar de training komt vier koude eieren op zijn voorhoofd kapot, die hij naar binnen giet met koffie die getrokken is uit bonen die hij zelf tussen zijn grote mannenklauwen heeft verbrijzeld. Hij heeft dus alles van een echte Feyenoord-trainer, we snappen niet hoe dit mis is gegaan.'

  Nu Stam op zijn blote voeten in twee uur terug naar Zwolle is gerend, is de weg vrij gekomen voor Dick Advocaat. Ik voorspel dat Feyenoord binnen zeven wedstrijden weer netjes derde staat, ik heb namelijk wat ervaring met Dick Advocaat.
  Een paar jaar geleden zat ik vast met een tekst en verzuchtte ik: 'Was er maar iemand om mij even te helpen.'

  Drie seconden later ging de bel. Ik deed open en zag tot mijn verbazing Dick Advocaat in mijn portiek staan. Hij leunde op een klein parapluutje, achter zijn rug haalde Petrovic met een trapje een kat uit een boom.

  'We waren toevallig in de buurt', glimlachte Advocaat. 'Laten we maar meteen beginnen.'

  Hij stoof de trap op, toen ik in mijn werkkamer kwam zat hij al op de hoek van mijn bureau.

  'We moeten terug naar de basis', verklaarde Advocaat, die enthousiast met zijn beentjes boven mijn vloer bungelde. 'Gewoon de woorden in de goeie volgorde zetten en op het einde van de zin een punt.'

  Aarzelend begon ik te tikken, ik voelde Dick Advocaat meekijken.

  'Heel goed', brulde hij ineens in mijn oor. 'En nu doorpakken.'

  Hij sprong van mijn bureau en begon met geheven vuistjes door de kamer te rennen.

  'Rotzak', brulde hij ondertussen door het open raam naar een parkeerwachter. 'Die wagen staat daar prima. Zeljko, attack!'

  Nu pas drong tot me door dat Zeljko Petrovic al vijf minuten in mijn keuken aan het rommelen was, waar hij naar later bleek alle sauzen alfabetisch gerangschikt had en mijn wasmachine had ontkalkt.

  Terwijl door het open raam de ontzette kreten van een parkeerwacht dwarrelden, merkte ik tot mijn verbazing dat de zinnen ineens een stuk vloeiender uit mijn pen rolden. Ik draaide me naar Dick Advocaat om mijn dank uit te spreken, om te ontdekken dat ik weer helemaal alleen was. Ik rende naar het raam: ook Petrovic was verdwenen, net als de bon achter de autoruit en de onthutste parkeerwachter.
  De hele straat was nu een oase van rust, zelfs de kat die de hele ochtend in een boom had zitten miauwen lag met tevreden oogjes naar de zon te knipperen.

donderdag 24 oktober 2019

Déjà vu

RGB Free, by Berenika
Even je ogen dicht, veel meer is het niet
van de kamer met Doris Day
aan de muur, het wollen beest
op het dressoir en ook toen je al te oud was nog steeds

(in de hoek en wat vervaald) het trouwe hobbelpaard vijftien jaar eerder door je vader gemaakt. Even naar een hok in een studentenflat tot een man je meenam naar een hoge kamer aan een nieuwbouwlaan

en vandaar naar een glazen suite aan een sjieke straat.
Tot je hier ineens bent beland, wat is dit voor een plaats
waar is die man waarmee je kwam en wat is er
eigenlijk aan de hand? Berustend geef je 's ochtends

het wollen beest maar weer een aai (natuurlijk heeft die alles overleefd)
een vaag gevoel alsof je dit eerder hebt gedaan
vraag je voor de eerste keer of iemand soms weet
of je vader het paardje al klaar voor je heeft.

vrijdag 11 oktober 2019

Coming Out Day

RGB free, by vierdrie
Vol verwachting vertelde hij de klas
dat hij homo was. Een stilte daalde neer, achtentwintig puberhoofden staarden door hem heen.

'Dat maakt toch niet uit' sprak een meisje
vooraan: Liesbeth, zo'n kind dat op haar zestiende al zesendertig oogt

'maar dank voor het delen. En ga nu maar weer zitten
Meneer Vervoort gaat de discriminant nog eens tonen.
Echt super tof hoor, wees maar heel trots.'

Terug in de ranken schoven veertien jongens hun banken
precies twintig centimeter bij hem vandaan. Vervoort
trok een vloeiende lijn en nog voor hij de som had voltooid

besloop hem het gevoel dat het ergens mis was gegaan.

woensdag 2 oktober 2019

Darwinisme (3)

Foto: Wikipedia
De volgende dag zwerft er een kind over de tv-netten. Ze schijnt zestien te zijn en ziet eruit als twaalf.
  'How dare you', roept ze tegen de Verenigde Naties. Ze lijkt vooral erg boos te zijn dat haar 'jeugd van haar is afgenomen', dat ze niet gewoon in de schoolbanken kan zitten, maar in Amerika boze speeches moet afsteken.

  Eerlijk is eerlijk, het is herfst en het is nog steeds lekker warm. Rond middernacht zit ik in korte broek op mijn balkon naar de sterren te kijken. Eerst lijkt het stil, dan hoor ik in de verte de snelweg ruizen, verrassend hard, een koolstofdioxide spuwend monster dat dreigend dichterbij sluipt, klaar om de overmoedige mensheid met orkanen en overstromingen te teisteren, slechts een autistisch meisje met een boos hoofd om het een halt toe te roepen.

  'Lekker weertje buurman.'

  De buurvrouw van twee balkons verder haalt de was binnen.

  'Je kat was vanochtend bij ons op bezoek.'

  Als op commando komt de kat vanuit huis op mijn schoot springen, ze loert argwanend naar de overbuurvrouw. Die gooit de was in een houten mand, een tafereeltje dat toch al zo'n paar duizend jaar oud moet zijn, het doet me denken aan Nausikaä uit de Odyssee waar ik een half jaar lang op heb zitten ploeteren en het enige dat ik me er nog van kan herinneren is die was, vrouwen die de was doen, aan een rivier, varens aan de oever, de zon schijnt, veel meer komt er niet boven, daar heb je dan ooit je best op gedaan, in lokaal 701, de laatste twee uur op vrijdag, als de leraar in een goeie bui was liet hij iemand van het kleine groepje verwarden dat Grieks in zijn pakket had gekozen appelflappen halen bij het winkeltje.

  'Ze zoekt naar muizen', zeg ik. 'Hier heeft ze alles al uitgeroeid.'
  'Dat is de natuur. Die muizen jagen zelf weer op insecten. Dog eat dog.'

  Ik streel de kat en denk na over die laatste zin. Aan de andere kant van het balkon staat iemand van het restaurant glaswerk in een bak kapot te gooien. De kat is eraan gewend, stoïcijns begint ze nu toch maar de trapjes naar haar jachtvelden af te dalen – de vindingrijke kat, die zeer veel rondzwierf en al menig muizenleven heeft verwoest, hervat stoutmoedig haar tocht.

maandag 30 september 2019

Darwinisme (2)

Foto: Wikipedia
We staan op om onze rugzakjes uitgereikt te krijgen, het heeft iets van de verdeling na een voedseldropping, hongerige Hollanders die zo snel mogelijk hun dure trainingsjack terug willen. Als we over willen steken krijgen we van een morsige man met wilde ogen een folder in de hand gedrukt.

  'Staak mee', staat erop. 'Make the earth green again'.

  We worden opgeroepen om volgende week in Den Haag te komen staken voor het milieu. Ik kijk de man na die de folders uitdeelt. Hij maakt niet de indruk ergens emplooi te hebben. Misschien beschouwt hij folders uitdelen over de opwarming van de aarde als zijn werk en houdt hij daar volgende week even een dagje mee op.

  Wat een zegen moet de klimaatcrisis voor zo'n man zijn. 

  Je bent een werkeloze zwerver in Amsterdam, je hobbelt doelloos van opvang naar opvang. Dan vertelt iemand je dat we er over honderd jaar allemaal aangaan, tenzij er onmiddellijk actie wordt ondernomen.
  Geestdriftig spring je uit je met vlooien bezaaide stapelbed: je hebt het licht gezien. Je moet de mensheid redden van een catastrofe. Je weet je handen te leggen op een flinke stapel folders en ineens ben je geen kansloze zwerver meer, je bent nu een idealistische activist die zijn medemens voor een verschrikkelijke ramp probeert te behoeden.
 
  Als we eindelijk onze spullen terughebben stap ik de trein naar het zuiden in, waar van gezondheid blakende studentikoze types in het halletje een spreekbeurt houden. Ze behoren duidelijk tot de besturende klasse, ze praten over omzet en bedrijven, ze eigenen zich de ruimte toe zonder er echt de nadruk op te leggen, met die vanzelfsprekende nonchalance die de bovenklasse eigen is, een meisje van een jaar of twintig helemaal in haar element, de wereld is een speeltuin waar ze zich al haar hele leven prima in thuis voelt, mensen zijn er om bestuurd te worden, zaakjes zijn er om geld mee te verdienen.
  Het is vooral het gebrek aan schaamte, aan enige onzekerheid over haarzelf of haar woorden, die haar onderscheidt van de vrouwen die zwijgend op het trapje zitten met een tas van de C&A op schoot, terug van een dagje in de grote stad, morgen weer achter de kassa of het anonieme hok in van een bedrijf waar de vader van een van die studenten tien verdiepingen hoger rondhangt en achtenvijftig keer zoveel verdient.

  Onze toekomstige heerseres is eindelijk aan het einde van haar verhaal gekomen, haar maatjes knikken en mompelen instemmend, behalve eentje, een meisje dat sowieso al wat uit de toon valt, iets in de kleding, de houding, het is allemaal net niet vanzelfsprekend genoeg. Ze krijgt een fikse uitbrander van de groep en als de trein in Utrecht is aangekomen mag ze pas als laatste naar buiten, nog net voor de vrouwen met de C&A-tassen, maar ze moet op haar tellen gaan passen, nog een paar van zulke streken en ze vindt zichzelf ineens terug op een stapelbed in de opvang, afwezig bladerend door folders over de klimaatcrisis. 

maandag 23 september 2019

Darwinisme

RGB Free, by BA1969
Omdat onze hardloopwedstrijd op het laatste moment afgeblazen werd, gingen we aan het IJ maar een halve liter bier drinken.
  Achter ons stonden een paar duizend mensen op hun kleding te wachten die door de organisatie al in bussen richting de finish was gestuurd en nu weer rechtsomkeert moest maken. Voor ons passeerden twee vrachtschepen elkaar traag, niet als schepen in de nacht, meer als schepen in het volle zonlicht, en het duurde een eeuwigheid voordat ze elkaar voorbij waren gevaren.

  'Waarom denk je dat mensen zo'n hekel aan klimaatactivisme hebben', vroeg mijn vriend. We waren via de afgeblazen hardloopwedstrijd, de mocromaffia en het legaliseren van cocaïne bij het klimaat aanbeland, een aardige cirkel, aangezien de wedstrijd vooral vanwege de hitte was afgelast.

  'Het is teveel ineens', zei ik. 'Dat is ook bekend uit de geneeskunde: je moet nooit tegen een patiënt zeggen dat hij af moet vallen, minder zout moet eten, meer moet sporten, moet minderen met alcohol en onmiddellijk met roken moet stoppen. Dat gaat nooit allemaal lukken en het gevolg is dat hij de handdoek meteen in de ring gooit. Maar als je vol inzet op stoppen met roken en de rest met rust laat, heb je een kans dat in ieder geval dat gaat lukken. Zo kun je mensen ook niet vertellen dat ze niet meer mogen vliegen, minder auto moeten rijden, geen vlees meer moeten eten en morgen een warmtepomp moeten installeren. Je drijft ze in het nauw en het gevolg is weerstand tegen alles wat met klimaatbeheersing te maken heeft.'

  Het klonk wel aardig, of het ook waar was wist ik eigenlijk niet. Maar het duurde zeker nog een uur voordat de organisatie die tasjes met kleren op volgorde had gelegd, dus het kon geen kwaad de tijd wat te doden.

  'Cocaïne legaliseren is echt een ontzettend slecht idee', zei mijn vriend. 'Dat wordt zo'n gigantische puinhoop.'
   'Als mensen niet met die vrijheid om kunnen gaan, is dat hun probleem', antwoordde ik. 'Je kan nu ook naar de slijter lopen en jezelf binnen een uur een alcoholvergiftiging indrinken. Zuip jezelf maar de vernieling in, stop je neus maar vol, stort ter aarde tijdens een hardloopwedstrijd omdat je te lui bent om fatsoenlijk te trainen en je jezelf schromelijk overschat. Dat is wat het betekent om vrij te zijn.'

  Mijn vriend schudde zijn hoofd. We waren het gelukkig bijzonder oneens met elkaar, terwijl die eindeloze vrachtschepen alweer uit beeld verdwenen waren en we bijna onze kleding terug konden krijgen.