Knikkers in het apenhok

Foto: wikipedia

De laatste tijd gaan mijn gedachten regelmatig uit naar de mantelbavianen van dierenpark Emmen.
Om de zoveel tijd schieten deze beesten in de stress en vertonen ze vreemd gedrag, de dierentuin noemt dat 'massahysterie'.
  Waarschijnlijk raakt er één mantelbaviaan in paniek die vervolgens de hele groep aansteekt, waarna ze een paar dagen als een stel neuroten in een hoge boom in de verte turen en weigeren om naar beneden te komen. De oorzaak van de paniek wordt nooit duidelijk, misschien is het zoiets onbenulligs als een knikkertje dat door het hok wordt gegooid door een balorig jongetje.

  Ik heb niet het idee dat wij heel erg verschillen van mantelbavianen. Net als apen zijn mensen hysterische informatie-delers: we zijn gek op sappige nieuwtjes en we houden er ook erg van om deze te delen. Psychologisch onderzoek toont aan dat we vooral opgewonden worden van emotioneel geladen nieuws: daar krijgen we echt een kick van en een onaanvechtbare neiging om het met de rest van de aapjes te delen.
  Zeer waarschijnlijk had dit ooit een biologisch nut: als één aap een paniekaanval krijgt omdat er in de verte een hongerige leeuw aan komt wandelen, is het een prettige bijkomstigheid als hij dit nieuwtje meteen maar in de groep gooit, in plaats van de dichtstbijzijnde boom in te klimmen, zijn ervaring rustig te verwerken en drie weken later om te zetten in een persoonlijk gedicht dat ondanks de subjectieve problematiek toch een universele zeggingskracht heeft.
  Leuk, zo'n helemaal doorleefde en verwerkte ervaring, maar helaas is er geen publiek meer om het mee te delen aangezien die allemaal door de leeuw zijn opgepeuzeld.
 

  Het enige verschil tussen die apen in Emmen en ons, is dat we onze eigen massahysterie creëren. In ons apenhok wordt geen knikkertje gegooid, wij doen het zelf, vierentwintig uur per dag smijten we miljoenen knikkers in het rond. Als je uitlogt bij hotmail, kom je automatisch op de pagina www.msn.nl. Ik vrees dat ik niet veel slimmer ben dan de gemiddelde mantelbaviaan, want ik heb nog steeds niet in de gaten dat ik die pagina zo snel mogelijk weg moet klikken, omdat ik anders weer het dak opklim om veertien uur het einde van de straat in de gaten te gaan houden.
  
  Dief steelt van doodziek kind, Arubaanse agent bedreigd, Oppashond voor 4-jarige baby, Doutzen straalt in sexy strandpakje, Hagelstenen stuiteren als pingpongballen, Relschoppers als ratten in de val, Rihanna adopteerde een puppy terwijl ze dronken was, Boko Haram slacht bijna 150 mensen af.

  Niets van deze informatie heeft enig nut voor mij, ik heb geen enkele reden om hier op te reageren en toch ga ik eens even kijken hoe dat zit met die oppashond. Hoe is er te ontsnappen aan deze regen van zinloze knikkertjes?

  Stap 1: Nooit meer het internet opgaan.
  Stap 2: Matthijs van Nieuwkerk mijden als de zwarte pest.

Ik heb onze apenkolonie grondig geanalyseerd en ik ben tot de conclusie gekomen dat Matthijs van Nieuwkerk de ultieme knikkergooier is. Matthijs van Nieuwkerk heeft de griezelige gave om bij elk onderwerp binnen drie seconden door te stoten naar het emotie-haakje dat de meeste opwinding in het hok veroorzaakt.
  Kan je goed voetballen, dan zit hij binnen drie seconden bij je lieve overgrootvader die je op z'n sterfbed vertelde hoe je de ultieme steekbal geeft. Kan je leuk gitaar spelen dan vraagt hij na twee tellen of je wat kan vertellen over je doodzieke dochtertje en wat dat ook alweer met het refrein van je nieuwste hit te maken heeft. Heb je een boek geschreven wat erg goed is, maar ben je niet geestelijk of lichamelijk ziek en heb je niet zeven jaar op een berg in Guatemala zitten afzien voor je boek terwijl je leefde op een dieet van geitenkeutels en sprinkhanen terwijl je vrouw in haar eentje de koters opvoedde, waarvan er eentje ook nog dyslectisch is, dan hoef je niet langs te komen.
  Daar komt nog bij dat van Nieuwkerk de schijn van oprechtheid met zich meedraagt. Iemand als Albert Verlinde is bijvoorbeeld ook een beruchte knikkergooier, maar zelfs de meest trage mantelbaviaan heeft ondertussen wel in de gaten dat het Verlinde alleen maar om de ophef is te doen. Van Nieuwkerk nemen we serieus, hetgeen hem vele malen effectiever maakt. 

Mijn advies voor dierenpark Emmen is dan ook: de volgende keer dat die beesten in een boom zitten ga je op zoek naar een wat ouder mannetje met jongensachtig haar dat nadat ie iemand gevlooid heeft een boom inklimt om de rest van de groep als een bezetene toe te spreken.
  Een klein tikje op het gecoiffeerde apenkopje en je moet eens zien hoe snel de rust wederkeert.

Wereldvreemd

RGB Free, by alman 1962

Ik had ergens iets opgevangen over een aanslag op een Franse fabriek en bezocht pagina 101 van teletekst. Een terrorist bleek iemand onthoofd te hebben en geprobeerd te hebben om de fabriek op te blazen. Op teletekst waren de volgende zinnen te lezen:

Onthoofde man was baas van dader

De manager reed 's ochtends samen met de verdachte, Yassine Salhi, naar de fabriek toe. Daar werd hij door Salhi onthoofd. De verdachte reed daarna door naar grote tanks met explosieve stoffen en liet twee gasflessen ontploffen. Twee mensen raakten gewond.

Ik heb deze tekst drie keer gelezen en toen vond ik het nog steeds het vreemdste stukje tekst dat ik in tijden gelezen heb. Maar misschien begin ik een beetje wereldvreemd te worden en moet ik gewoon nog wat wennen aan dit soort berichtgeving. Om weer wat bij te burgeren heb ik alvast wat tekstjes voor de toekomstige berichtgeving op teletekst pagina 101 geschreven:

 
Man onthoofd na binnenladen groente

De filiaalmanager tilde 's ochtends samen met Ali de bloemkolen het magazijn in. Toen alle bloemkolen netjes opgestapeld waren werd hij door Ali onthoofd. De verdachte plaatste daarna twee bommen bij de verse vleeswaren. Drie mensen raakten gewond.


Man onthoofd in ballenhok

De trainer droeg 's avonds samen met Saïd zeven pionnen terug naar het ballenhok. Daar werd hij door Saïd onthoofd. De verdachte groef daarna een greppel van zeventien meter door het hoofdveld en vulde deze met benzine. Niemand raakte gewond.


Man onthoofd na matige powerpointpresentatie

De directeur hield samen met Mohammed een presentatie voor de stakeholders. Na deze presentatie werd hij door Mohammed onthoofd. De verdachte opende daarna het vuur op de aanwezigen. Acht mensen hebben het niet overleefd.

Excuus

RGB Free, by Lusi

Onlangs werd ex-neuroloog Jansen Steur in hoger beroep veroordeeld tot zes maanden voorwaardelijke celstraf, onder meer vanwege het stelen van medicijnen en valsheid in geschrifte. Hij werd  vrijgesproken van het opzettelijk toebrengen van letsel aan patiënten.
  Een belangrijke rol bij de rechtszaak was weggelegd voor een discussie over hersenschade die Jansen al dan niet had opgelopen bij een auto-ongeluk in 1990. Daar zou hij misschien een frontaal syndroom aan overgehouden hebben wat zijn vreemde handelen verklaarde.

  Op 20 Mei vond er bij Pauw een discussie plaats tussen Metta de Noo en Saskia Belleman. De Noo heeft een boekje geschreven waarin ze verklaart dat Jansen niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor zijn gedrag: hij heeft een tik van de molen gekregen na dat auto-ongeluk en is eigenlijk zelf een patiënt. Belleman brengt daar steeds tegenin dat zijn rare gedrag ook best verklaard kan worden door een moeilijke jeugd en bijbehorende pesoonlijkheidsproblematiek.

  Het vreemde aan die discussie bij Pauw is echter, dat een onderliggende aanname nooit wordt uitgesproken. De Noo lijkt Jansen vrij te willen praten op grond van neurodynamiek, terwijl Belleman hem de bak in wil praten door te wijzen op psychodynamiek.
  De vraag die Pauw op tafel had moeten leggen is: maakt het juridisch eigenlijk wat uit? Waarom kan iemand zichzelf vrijpleiten door op een tik op het hoofd te wijzen? Heb je meer bewegingsvrijheid binnen een persoonlijkheidsstoornis dan binnen een frontaal syndroom? Is dat niet een beroep doen op het achterhaalde onderscheid tussen lichaam en geest? Waarom mag je een moeilijke jeugd en bijbehorende persoonlijkheidsproblematiek wel gebruiken als verklaring voor gedrag, maar niet als excuus voor gedrag? Terwijl een auto-ongeluk verklaring en excuus ineen is?

Klap

RGB Free, by brainloc

Op de basisschool schreef ik eens een opstel over een stel inbrekers. Erg goed zal het niet geweest zijn, maar wat ik niet verwacht had was dat de leraar het klassikaal af zou breken. Waarom dit sadistische ritueel plaats moest vinden, weet ik niet. Misschien was hij blij dat hij me even een toontje lager kon laten zingen omdat ik hoge punten haalde met rekensommetjes.

  Die sommetjes interesseerden me echter geen moer.
  Dat opstel was één van de weinige keren dat ik iets maakte waar ik me zelf mee verbonden voelde, en uitgerekend dat werd als een vieze doek in de hoek gegooid.
  Waarom schrijven mensen? In 'Echt contact is niet de bedoeling', legt Connie Palmen de psychologie van de schrijver onder de loep:

Talent komt voort uit onvermogen en het onvermogen van de schrijver ligt in zijn persoonlijke contacten, de contacten waarbij hij zich gedwongen ziet in den vleze met anderen om te gaan. Het boek is een plaatsvervangend lichaam van de schrijver. Het vlees is woord geworden.

Hoewel niemand graag kritiek krijgt op iets waar hij zijn best op heeft gedaan, lijkt het misprijzen van je woordgeworden vlees toch nog een stukje pijnlijker te zijn. Heb je met veel pijn en moeite een plaatsvervangend lichaam in elkaar geknutseld, wordt het achteloos door de papierversnipperaar gehaald.
  Misschien dat je nog maar beter gewoon een klap op je bek kan krijgen, doet ongeveer evenveel pijn en het bespaart je de moeite van het zwoegen op een meesterwerk.

Dispensatie

Foto: RGB, by mzacha

Ik zat in zo'n tussenhokje in de trein naar de conversatie tussen drie tieners te luisteren. De batterijen van mijn mobiel waren bijna leeg, dus ik kon hun gesprek helaas niet overstemmen. De coupés aan beide kanten zaten propvol en de enige uitweg was me mezelf via het gat van het toilet op de rails te storten.
  Een scenario dat me met de minuut aantrekkelijker voorkwam.

  'Sommige mensen zijn zo dom' posteerde de jongen proestend.
  'Ja, beaamde de twee meiden, 'sommige mensen zijn echt achterlijk.'
  
Ik had al begrepen dat ze alle drie stage liepen bij de Efteling en nu op weg waren naar een studiedag in Utrecht.

  'Laatst waren er allemaal van die simpele mensen bij ons in het restaurant', zei de jongen. 'Die mochten dan heel goedkoop eten, omdat ze een uitkering krijgen.'
  'Nou, dat is toch leuk voor die mensen', opperde één van de meisjes.
  'Ja, maar toen moesten we dus wat over onze studie aan ze vertellen. En daar snapten ze echt helemaal niets van.'
  'Nee, maar die mensen hebben ook ons denkniveau niet. Wij zijn HBO.'
  'Ja, en dan kijken ze je zo dom aan. Hoe moet je praten met zulke mensen?'

  Er viel een stilte in het tussenhokje terwijl het intellect van de natie zich over deze existentiële vraag boog. Ik peilde even mijn medereizigers: stel dat ik ze gewoon alle drie bewusteloos mepte en zolang even in de plee legde, hoe zou de reactie dan zijn? Ik gokte dat de meeste medereizigers opgelucht adem zouden halen en zich in hun krantje zouden verdiepen met een kleine bloedneus.

  'Soms vraag ik me echt af wat er van dit land met al die domme mensen terecht moet komen', filosofeerde de jongen.

  Ach ja: droom, daad, praktische bezwaren. De overwegingen zijn bekend, maar wat zou het prettig zijn als je één keer in je leven dispensatie aan mocht vragen.

Muziek

RGB Free, by ba1969

Toen Kurt Cobain negen jaar was, kreeg hij één van de grotere schokken uit zijn toch al niet bijzonder evenwichtige leven te verwerken. Zijn favoriete popgroep, The Beatles, bleek al zeven jaar uit elkaar te zijn.
  Cobain was opgegroeid met Beatles-platen die hij van zijn tante kreeg en de melodieuze Beatles-invloeden zijn een belangrijke reden waarom Nirvana zo onweerstaanbaar was. Inmiddels is Cobain meer dan twintig jaar dood en als ik niet onlangs de documentaire Montage of Heck had gezien, was onderstaande video misschien wel voor altijd aan me voorbijgegaan. En dat was jammer geweest, want waar voor sommige mensen rollebollende katjes het ultieme feelgood-medicijn vormen, daar ben ik halsoverkop verliefd geworden op een video met vier oude mannen die een hoop herrie maken.
 
  Blijkbaar zijn de drie overgebleven leden van Nirvana (Pat Smear werd op het einde toegevoegd als extra live gitarist) anderhalf jaar geleden voor het eerst weer bij elkaar gekomen om muziek te maken. En wie kon de plaats van Kurt beter innemen dan die andere wereldberoemde linkshandige gitarist, van wie Kurt als kleuter alle liedjes al mee kon zingen?
 
  Is het de schuchtere manier waarop Novoselic bijna geen gitaarduet met de grote McCartney aan durft te gaan, of de manier waarop McCartney 'Nirvana' uitspreekt, alsof de inmiddels ook alweer bijna vijftigjarige ex-leden de lokale buurtpubers zijn die een aardig bandje hebben gevormd? Of is het McCartney, die ten onrechte de naam heeft alleen maar 'lieve liedjes' te kunnen spelen, maar hier als een ultieme hard-rock opa de pannen van het dak speelt?
  Waarschijnlijk is het uiteindelijk gewoon de muziek: Nirvana, The Beatles en het onwillekeurige gevoel dat Kurt, John en George ergens in het heelal toch even goedkeurend mee staan te deinen.

Appartement

RGB Free, by hisks

Ik zit al een paar dagen met het beeld van Martin van Geel en Eric Gudde in een heel klein autootje in mijn hoofd. Het regent een beetje, Martin heeft  de ruitenwissers voor de zekerheid aangezet terwijl Eric een plattegrond van Rotterdam bestudeert.
  'Volgens mij moeten we er bij de volgende afslag af', zegt Eric, terwijl Martin de ruitenwissers nog een tandje harder zet. Ze zijn zojuist bij het appartement van Fred Rutten geweest, die ze op non-actief hebben moeten zetten vanwege een kansloze nederlaag bij PEC Zwolle. Van Geel hierover in VI:

'Ik en Eric Gudde zijn zondagavond rond een uur of acht 's avonds door Fred ontvangen in zijn appartement. Daarna ben ik met Eric Gudde linea recta doorgereden naar Giovanni van Bronckhorst.'

  Ik was daar graag bij geweest, die ontmoeting in dat appartement van Fred Rutten. Om te beginnen vind ik Fred Rutten die in zijn eentje in een appartement in Rotterdam zit al een behoorlijk treurig beeld. Ik zie een appartement voor me dat nauwelijks is ingericht, met een hele dure keuken en een ingewikkeld koffiezetapparaat dat Fred alleen maar gebruikt om heel eenvoudige kopjes koffie mee te zetten.
  En dan gaat dus de bel, je kijkt door het spiekgaatje en daar staan Martin van Geel en Eric Gudde als Janssen en Janssen met hun handen in hun zakken ontzettend dom naar je voordeur te staren.
  Dat moet iets doen met een mens.
  Je laat ze binnen en je zet ze een kopje koffie voor dat je met de moed der wanhoop aan het apparaat onttrokken hebt dat je nog steeds niet helemaal begrepen hebt.
  En dan wordt je op non-actief gesteld.
  Door een opportunistisch knaagdier met een brilletje en een voormalige belastinginspecteur. En die verlaten dan als twee doodgravers je appartement en wurmen zich in een autootje dat in de tussentijd een bon achter de ruitenwisser heeft gekregen.
  Martin van Geel vraagt aan Eric Gudde: 'Waar woont Giovanni eigenlijk ergens?'
  En dan tuffen ze er weer vandoor, want Feyenoord moet nu eenmaal gered worden.
  Het is erg om op dit moment een Ajax-fan te zijn, maar ook wel weer een troost dat het altijd nog een stukje erger kan.